काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको वार्ता पुनः सुरु हुन सक्ने संकेत दिएका छन् । उनले आगामी दुई दिनभित्र पाकिस्तानमा फेरि वार्ता हुन सक्ने बताएका छन् । तर अर्कोतर्फ अमेरिकाले इरानमाथि समुद्री नाकाबन्दी कडा बनाउँदै लगेको छ, जसले द्वन्द्वको अवस्था अझ जटिल बनेको देखिन्छ ।
गत साता भएको वार्ताले कुनै ठोस नतिजा दिन नसकेपछि दुवै पक्षबीच पुनः संवादको प्रयास भइरहेको जनाइएको छ । ट्रम्पले वार्ता सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढ्न सक्ने संकेत गरे पनि कहिले र कहाँ हुने भन्नेबारे स्पष्ट धारणा दिएका छैनन् । उनले कहिले पाकिस्तानमै वार्ता हुन सक्ने बताएका छन् भने कहिले अन्य स्थान, सम्भवतः युरोप, मा हुन सक्ने बताएका छन्।
अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले भने अमेरिका सानो सहमति होइन, “ठूलो सम्झौता” (ग्रान्ड बार्गेन) चाहिरहेको बताएका छन् । उनका अनुसार इरानले आणविक हतियार नबनाउने प्रतिबद्धता जनाएमा अमेरिकाले आर्थिक रूपमा सहयोग गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ । उनले दुवै देशबीच अविश्वास रहेको स्वीकार्दै वार्ताबाट समाधान निस्कनेमा आशावादी रहेको बताए।
यता इजरायली गुप्तचर संस्था मोसादका प्रमुख डेभिड बार्नियाले भने इरानमाथिको अभियान अन्त्य नभएको बताएका छन्। उनले इरानको वर्तमान शासन अन्त्य नभएसम्म आफ्नो अभियान जारी रहने चेतावनी दिएका छन्। यसले कूटनीतिक प्रयाससँगै सैन्य रणनीति पनि समानान्तर रूपमा अघि बढिरहेको संकेत गर्छ।
यसैबीच अमेरिकाले इरानका बन्दरगाहहरूमा कडा नाकाबन्दी लागू गरेको छ । अमेरिकी सेनाका अनुसार ३६ घण्टाभित्रै इरानको समुद्री व्यापार लगभग पूर्ण रूपमा रोकिएको छ, जसले इरानको अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पार्ने अनुमान गरिएको छ। इरानको करिब ९० प्रतिशत व्यापार समुद्री मार्गमार्फत हुने भएकाले यसको प्रभाव व्यापक हुने देखिएको छ।
नाकाबन्दीका कारण विश्व ऊर्जा बजार पनि प्रभावित भएको छ । हर्मुज जलडमरू जस्ता महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग अवरुद्ध हुँदा तेल आपूर्तिमा अवरोध सिर्जना भएको छ। यद्यपि वार्ताको सम्भावनाले तेलको मूल्य केही घटेको देखिएको छ।
इरान–अमेरिका युद्ध फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको हो, जसमा हालसम्म हजारौं मानिसको ज्यान गएको छ। यद्यपि दुई साताका लागि गरिएको युद्धविराम अझै कायम रहे पनि त्यसको भविष्य अनिश्चित छ । अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि यस घटनाले चिन्ता बढाएको छ। बेलायत, फ्रान्स लगायतका देशहरूले तनाव घटाउन कूटनीतिक प्रयास बढाएका छन् भने चीनले अमेरिकी नाकाबन्दीलाई “खतरनाक” भन्दै आलोचना गरेको छ ।
